Ernest Bloch

Leven

Ernest Bloch, geboren op 24 juli 1880 in Genève, begon zijn muziekstudies in zijn geboortestad. Hij kreeg er vioolles van L. Rey en compositieleer van E. Jaques-Dalcroze. Later ging hij in Brussel studeren bij E. Ysaÿe en F. Rasse. Het belangrijkste deel van zijn muziekopleiding bracht hij echter door in Frankfurt bij Iwan Knorr, die zijn stijl beduidend beïnvloed heeft.

Blochs oeuvre kan in vier periodes ingedeeld worden. De eerste werd beïnvloed door M. Moussorgsky en Richard Strauss, en later ook door C. Debussy. In deze periode schreef hij de opera Macbeth, die vaak wordt beschouwd als de meest verfijnde Shakespeareopera. Na een succesvolle première in Boston, vestigde hij zich in 1917 in de Verenigde Staten. Hij werd eerst directeur van het Cleveland Institute of Music, en later van het San Fransisco Conservatory of Music. Daarnaast gaf hij nog les aan de University of California.

Tijdens de tweede periode, ook wel 'Joodse periode' genaamd, schreef hij Schelomo, een rapsodie voor cello en orkest.

In het midden van de jaren '20 besloot hij contrapunt te leren. Daardoor stonden Bach en Palestina meer in de kijker, wat ook in zijn muziek uit die periode te horen valt.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Ernest Bloch depressief. Na de oorlog hervatte hij echter zijn muziekactiviteiten, en begon te componeren in de stijl van de laatste werken van Beethoven. Aan het einde van zijn leven experimenteerde hij met het serialisme. Ernest Bloch stierf op 15 juli 1959 in Agate Beach (Oregon).

Bloch werd vaak beïnvloed door filosofische, poëtische en godsdienstige thema's. Zijn oeuvre voor strijkerinstrumenten is bijzonder goed. Hij schreef onder meer een vier strijkkwartetten en een rapsodie voor cello en orkest. Hij ontving verscheidene prijzen voor zijn oeuvre. Zo werd hij tot erelid van de Academia Santa Cecilia van Rome verheven.

Belangrijkste werken

Betekenis

Bloch werd in Genève geboren, studeerde in Brussel bij Ysaÿe en in Frankfurt, werkte in Duitsland en Frankrijk, en emigreerde in 1916 naar de Verenigde Staten. Daar leidde hij de conservatoria van Cleveland en San Francisco en bracht hij de rest van zijn leven door, grotendeels teruggetrokken aan de kust van Oregon.

De reeks werken die hij zelf de Joodse cyclus noemde is waarvoor hij bekend staat. Schelomo uit 1916, een rapsodie voor cello en orkest, draagt in de cellopartij de stem van koning Salomo: de partij is geschreven als declamatie, niet als melodie.

Bloch benadrukte dat hij geen liturgische melodieën citeerde. Wat hij zocht was de toon van een traditie, de intervallen en de bewegingsvormen van de cantillatie, en niet het materiaal ervan; dat onderscheid maakte hij scherper dan de meeste componisten die met volksmuziek werken.

Zijn latere werk, waaronder de vijf strijkkwartetten en de concerti grossi, staat verder van die thematiek af en dichter bij het neoclassicisme. Zie ook Zwitserse componisten.

Van Cleveland naar Agate Beach

Bloch kwam in 1916 naar de Verenigde Staten als dirigent van een dansgezelschap en bleef er, op enkele jaren na, de rest van zijn leven. In 1920 werd hij de eerste directeur van het net opgerichte Cleveland Institute of Music, daarna leidde hij van 1925 tot 1930 het conservatorium van San Francisco.

Als leraar heeft hij een generatie Amerikaanse componisten gevormd, onder wie Roger Sessions, Randall Thompson en Quincy Porter. Zijn onderwijs was ouderwets streng, contrapunt en analyse vóór alles, en juist daarom gewild in een land dat zijn eigen scholing nog aan het opbouwen was.

Vanaf 1941 woonde hij in Agate Beach, een plaats aan de kust van Oregon, in een huis boven zee. Hij trok zich er vrijwel volledig terug, fotografeerde, sleep stenen en schreef er zijn late strijkkwartetten en de Suites voor cello solo.

Die afzondering is aan het werk te horen. De late stukken hebben de rapsodische toon van Schelomo losgelaten voor een strak, contrapuntisch schrijven waarin de Joodse thematiek niet verdwenen maar wel naar binnen geslagen is.