Leven
Samuel Barber, geboren op 9 maart 1910 te Westchester (Pennsylvanië), kwam uit een zeer rijke en muzikale familie. Zijn tante was de beroemde alt Louise Homer. Zelf was hij een zeer begaafd pianist, zanger en cellist. Op zijn veertiende was hij reeds leerling aan het Curtis Institute van Philadelphia. Hij studeerde er af met de schitterende ouverture 'The School for Scandal'. Voor zijn symfonie en het beroemde 'Adagio for Strings' kreeg hij de Prix de Rome.
Zijn componeerstijl was aanvankelijk zeer traditioneel, bijna zonder Amerikaanse invloeden. Dat gaf zijn muziek een onpersoonlijk karakter, ondanks de melodische vindingrijkheid en expressiviteit. Pas vanaf 1940 kwam daar verandering in, wanneer hij zijn muziek een persoonlijk tintje meegaf, zoals Igor Strawinsky dat had gedaan. Vanaf dan zijn de Amerikaanse invloeden wél duidelijk merkbaar. Hij ging onder meer atonale pianomuziek schrijven en maakte gebruik van levendige ritmes en contrapunt.
Zijn beste werken schreef hij in de jaren '40: het vioolconcerto 'Essays for Orchestra' en de sopraansolo 'Knoxville: Summer of 1915'. Hij schreef ook koormuziek en een aantal prachtige liederen zoals 'Prayers of Kierkegaard'. Zijn twee opera's 'Vanessa' en 'Anthony and Cleopatra' werden niet zo'n succes. Hierdoor zag hij verder gaan met componeren niet meer zitten.
Belangrijkste werken
Betekenis
Barber was de meest uitgesproken lyrische Amerikaanse componist van zijn generatie, in een tijd waarin dat niet in de mode was. Terwijl zijn tijdgenoten met jazz, volksmuziek of serialisme werkten, bleef hij bij een zangerige, tonale taal die rechtstreeks uit de Europese laat-romantiek voortkomt.
Het Adagio for Strings is het langzame deel van zijn strijkkwartet uit 1936, dat hij op verzoek van Toscanini voor strijkorkest bewerkte. Het is uitgegroeid tot het stuk dat in Amerika bij vrijwel elke nationale rouw klinkt, en dat hem tegelijk volledig heeft overschaduwd.
Zijn vioolconcert leverde bij het ontstaan ruzie op met de opdrachtgever, die de eerste twee delen te makkelijk en de finale onspeelbaar vond. Beide bezwaren zijn intussen weerlegd; het staat vast in het repertoire.
De opera Antony and Cleopatra, geschreven voor de opening van het nieuwe Metropolitan Opera House in 1966, werd een publiek fiasco waarvan hij zich nooit volledig heeft hersteld.
Capricorn
Barber leerde Gian Carlo Menotti in 1928 aan het Curtis Institute kennen. Ze bleven meer dan dertig jaar bij elkaar, en in 1943 kochten ze samen een huis in Mount Kisco ten noorden van New York dat ze Capricorn noemden, naar Barbers strijkkwartetachtige stuk uit dat jaar.
Het huis was ingericht op twee werkende componisten: gescheiden vleugels, elk met een eigen studeerkamer en een eigen piano, ver genoeg uit elkaar om elkaar niet te horen. Er is dertig jaar lang gewerkt en ontvangen; wie in de Amerikaanse muziek iets betekende, is er geweest.
De samenwerking was ook zakelijk. Menotti schreef de libretto’s van Vanessa uit 1958, dat Barber de Pulitzerprijs opleverde, en van het eenakterje A Hand of Bridge.
In 1973 werd Capricorn verkocht toen de relatie eindigde, en Barber verhuisde naar een appartement in New York. Hij heeft in de acht jaar daarna weinig meer voltooid; de mislukking van Antony and Cleopatra en het verlies van het huis vallen in zijn biografie ongeveer samen.
De mislukking van 1966 is achteraf minder eenduidig dan ze toen leek. De productie was door Franco Zeffirelli zo overladen opgezet dat de techniek het op de première begaf, en de kritiek rekende dat de componist aan. Barber heeft de partituur in 1975 met Menotti herzien tot een veel soberder versie, en juist die wordt sindsdien af en toe opgevoerd.
Vragen over Barber
Wat is het Adagio for Strings?
Het langzame deel van Barbers strijkkwartet uit 1936, door hemzelf bewerkt voor strijkorkest op verzoek van Toscanini. Het is zijn bekendste werk en klinkt in Amerika bij vrijwel elke nationale rouwplechtigheid.
Waarom is Barber zo tonaal?
Uit overtuiging. Hij hield vast aan een zangerige, tonale taal in een periode waarin de Amerikaanse muziek zich juist van Europa losmaakte, en werd daarvoor decennialang als ouderwets weggezet.
Wat is Knoxville: Summer of 1915?
Een werk voor sopraan en orkest uit 1947 op een prozatekst van James Agee, over een zomeravond gezien door de ogen van een kind. Het geldt als een van de mooiste Amerikaanse vocale werken.
Wat ging er mis met Antony and Cleopatra?
De opera werd in 1966 geschreven voor de opening van het nieuwe Metropolitan Opera House en ging ten onder aan een overladen enscenering. Barber herzag het werk later ingrijpend.