John Cage

Leven

John Cage werd geboren in Los Angeles op 5 september 1912. Hij studeerde bij Cowell in New York en daarna bij Arnold Schönberg in Los Angeles. Zijn eerste composities dateren van 1934 en zijn geschreven in een atonaal stelsel dat hij zelf had bedacht.

In 1937 verhuisde hij naar Seattle waar hij dansbegeleider werd. Later stichtte hij er een percussieorkest. Hij begon ook te experimenteren met elektronische klanken en zelf uitgevonden 'instrumenten', zoals bijvoorbeeld de 'prepared piano', een gewone piano waarbij hij allerhande objecten tussen de snaren plaatste om zo een enorm percussie-instrument te bekomen. Hij componeerde verschillende werken voor één of twee prepared piano's.

In 1939 vestigde Cage zich in San Fransico, twee jaar later ging hij naar Chicago, om in 1942 terug te keren naar New York. Ondertussen componeerde hij muziek voor danscompagnieën, onder meer voor Merce Cunnigham

Tijdens de Tweede Wereldoorlog begon Cage zich voor de oosterse filosofieën te interesseren. Om alle creativiteit uit zijn muziek te halen, gebruikte hij muntstukken, dobbelstenen enz. om zo het componeren van een melodie volledig aan het toeval over te laten.

Een van John Cage's merkwaardige werken is '4 minuten en 33 seconden'. Het werk werd in 1952 gecomponeerd en bestaat louter uit 4'33" stilte. Voor zijn pianowerken gebruikte hij steeds vreemdere voorwerpen zoals planten, schelpen. Hij had een niet te onderschatten invloed op de jongere musici en artiesten uit Amerika en Europa. Hij schreef of verscheidene boeken.

John Cage stierf in New York op 12 augustus 1992.

Belangrijkste werken

Betekenis

Cage verschoof de vraag van wat een componist schrijft naar wat muziek is. Zijn antwoord, dat elk geluid muziek kan zijn zodra je er zo naar luistert, is via 4'33" uit 1952 het bekendste filosofische statement van de twintigste-eeuwse muziek geworden.

Dat stuk is geen grap. Cage had kort daarvoor een echovrije kamer bezocht en er twee geluiden gehoord die hij niet kon uitschakelen: zijn zenuwstelsel en zijn bloedsomloop. Zijn conclusie was dat stilte niet bestaat, en 4'33" is daarvan de demonstratie.

Praktischer is zijn uitvinding van de geprepareerde piano: schroeven, bouten en rubber tussen de snaren veranderen het instrument in een slagwerkensemble dat één speler kan bedienen. De Sonatas and Interludes uit 1948 zijn er het hoofdwerk voor.

Vanaf 1951 gebruikte hij het Chinese orakelboek I Tjing om compositorische beslissingen aan het toeval over te laten. Daarmee is hij de grondlegger van de aleatorische muziek; zie de pagina over de moderne periode.

De paddenstoelen en de quiz

Cage was een serieus amateurmycoloog. Hij was in 1962 medeoprichter van de New York Mycological Society, gaf jarenlang een cursus paddenstoelenkennis aan de New School, en bezat een verzameling van enkele duizenden boeken en specimens die nu aan de universiteit van Santa Cruz ligt.

In 1959 trad hij op in de Italiaanse televisiequiz Lascia o raddoppia, waar deelnemers wekelijks over één zelfgekozen onderwerp werden ondervraagd. Zijn onderwerp was paddenstoelen; hij haalde vijf weken achter elkaar de goede antwoorden en won de hoofdprijs van vijf miljoen lire.

Van dat geld kocht hij een bestelwagen voor het dansgezelschap van Merce Cunningham en een piano voor zijn ouders. In dezelfde uitzendingen voerde hij tussen de vragen door zijn eigen stukken uit, voor miljoenen Italiaanse kijkers die op iets heel anders hadden afgestemd.

Het verband met zijn muziek is geen anekdote. Zoeken naar paddenstoelen is opletten op iets dat er toevallig staat, niet volgens plan, en niet te herkennen zonder geduld; Cage heeft zelf opgemerkt dat het alfabetisch dicht bij music staat en dat hij er dezelfde aandacht voor nodig had.